Thematisch toezicht wijst uit: invulling zorgplicht speelautomatensector moet beter

31 maart 2017

In 2016 heeft de Kansspelautoriteit thematisch onderzoek gedaan naar de naleving van de zorgplicht in speelhallen en speelcasino’s.

De steekproef onder een aantal speelhallen vormde een goede afspiegeling van deze sector: er zijn zowel kleine als grote aanbieders van speelautomaten bezocht, van eenmanszaken tot familiebedrijven en ketens, verspreid over het hele land. Daarnaast is er een tweetal speelcasino’s van Holland Casino bezocht.

Weinig aanbieders van speelautomaten hebben zorgplicht op orde

De belangrijkste bevinding uit het onderzoek is dat slechts weinig aanbieders van speelautomaten hun kennis en beleid rond zorgplicht op orde hebben. Holland Casino vormt hierop een positieve uitzondering.

De kansspelsector is zelf verantwoordelijk voor de opleiding en instructie van medewerkers. Zowel Holland Casino als de bezochte speelhallen zorgen er allemaal voor dat hun medewerkers cursussen volgen op het gebied van verslavingspreventie. De medewerkers van Holland Casino blijken ook goed op de hoogte te zijn van het wettelijk kader, en weten hoe zij de regels in de praktijk moeten vormgeven. In de speelhallen blijkt de praktijk echter weerbarstig: hoewel vrijwel alle medewerkers van de bezochte speelhallen op de hoogte zijn van het begrip ‘zorgplicht’, blijkt de interpretatie daarvan in veel gevallen niet overeen te komen met de wettelijke regels.

Uitsluiting probleemspelers

In tegenstelling tot bij Holland Casino, is in vrijwel geen enkele speelhal schriftelijk verslavingspreventiebeleid aangetroffen. Wel hebben de speelhallen werkinstructies voor het invullen van zogenaamde ‘witte lijsten’ voor uitsluiting van spelers. Dit uitsluitingssysteem is niet waterdicht. In de meeste gevallen bestaat het uit niet meer dan een map met tientallen foto’s van spelers die zich vrijwillig hebben uitgeschreven. De exploitanten van de bezochte speelhallen hebben dan ook aangegeven dat zij behoefte hebben aan een centraal registratiesysteem voor uitsluiting van kansspelen, om te zorgen dat probleemspelers niet alsnog ergens anders gaan spelen.

Samenwerking met verslavingszorginstellingen

Holland Casino heeft goede afspraken gemaakt met verslavingszorginstellingen, en probleemspelers worden doorverwezen naar deze instellingen voor hulp. De speelhallen daarentegen hebben de samenwerking met verslavingszorginstellingen niet op orde. Er is bij geen enkele speelhal consistent beleid op dit vlak aangetroffen en er zijn geen overkoepelende afspraken van de branche met koepelorganisaties op het vlak van verslavingszorg. Probleemspelers worden incidenteel wel doorverwezen naar een instelling voor verslavingszorg, maar doorverwijzing blijkt afhankelijk van de vraag of een individuele speelhalexploitant afspraken heeft gemaakt met een lokale instelling. De Kansspelautoriteit roept de branchevereniging van speelautomatenexploitanten, VAN Nederland, daarom op om op korte termijn landelijke afspraken te maken met instellingen voor verslavingszorg.

Handleiding zorgplicht

Naar aanleiding van de thematische toezichtsactie heeft de Kansspelautoriteit een handleiding ‘zorgplicht’ (pdf, 298 kB) opgesteld voor aanbieders van kansspelen op speelautomaten. In de komende jaren gaat de Kansspelautoriteit aanbieders steekproefsgewijs controleren op de aanwezigheid van schriftelijk verslavingspreventiebeleid. Dat beleid zal minimaal moeten voldoen aan de criteria die in de handleiding staan opgesomd. Ook kan en zal de Kansspelautoriteit aangekondigde en onaangekondigde bezoeken afleggen bij exploitanten van speelautomaten, om te kijken of zij op de juiste wijze invulling geven aan hun zorgplicht.

Kansspelen op afstand

De Kansspelautoriteit ziet uit naar de verdere behandeling door de Eerste Kamer van het wetsvoorstel Kansspelen op afstand. Dit wetsvoorstel bevat een uitdrukkelijker regeling van de zorgplicht voor speelhallen en casino's. Daarnaast voorziet het in de - ook door de speelhallen gevraagde - mogelijkheid voor een speler om zich via een centraal register uit te sluiten van kansspelen.