Uitleg Kansspelautoriteit over Wet Bibob in de praktijk

22 februari 2018

‘Stel: ik heb een speelautomaat staan in een café en de politie vindt daar cocaïne. Wat moet ik dan doen?’ En: ‘Als de gemeente iemand een vergunning in het kader van de Drank- en Horecawet verstrekt, dan kan ik toch zonder problemen zaken doen met die persoon?’

En: ‘Ik snap dat ik de banden met een crimineel moet verbreken, maar wat nou als er nog contractuele verplichtingen zijn?’ En: ‘Als ik een schikking heb gcamera's stockfotoetroffen met het Openbaar Ministerie, dan is die zaak toch afgedaan?’

Dit zijn vragen die woensdag 21 februari 2018 aan de orde kwamen tijdens de voorlichtingsbijeenkomst (pdf, 30 MB) die de Kansspelautoriteit over de Wet Bibob verzorgde voor leden van de brancheorganisatie VAN Kansspelen en hun juridisch adviseurs. Ruim vijftig belangstellenden waren op de bijeenkomst in Utrecht afgekomen.

Wet Bibob

De Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob) is sinds 2003 van kracht. In 2013 werd de speelautomatensector onder de werking van de Wet Bibob gebracht. In grote lijnen komt de wet erop neer dat ondernemers medeverantwoordelijk zijn voor de personen met wie zij zakendoen. Ook al doet de ondernemer zelf niets verkeerd, hij of zij mag zich bijvoorbeeld niet laten financieren met geld dat is verkregen door drugshandel. Met behulp van de wet Bibob kan worden voorkomen dat crimineel geld in de fatsoenlijke economie terechtkomt. Dit komt uiteindelijk ook de bonafide ondernemer ten goede, doordat er sprake is van eerlijke concurrentie. En, in breder verband: het zorgt voor een betrouwbaar en veilig kansspelaanbod voor de consument.

Formulier

Iedere exploitant van speelautomaten krijgt op enig moment te maken met een toets in het kader van de Wet Bibob. Aanvragers van een nieuwe vergunning worden altijd getoetst. Dit gebeurt ook bij een verlengingsaanvraag. Exploitanten moeten in beide gevallen een Bibob-vragenformulier invullen. Verder voert de Kansspelautoriteit tussentijds Bibob-toetsen uit. Dit is bijvoorbeeld het geval als er signalen zijn van illegaliteit of criminaliteit. Zulke tips kunnen bij de Kansspelautoriteit onder meer terechtkomen via de Belastingdienst of de politie.

Wederzijds belang

De Kansspelautoriteit organiseert dit soort bijeenkomsten om verschillende redenen: ze dragen bij aan een professionele sector, ze zorgen voor transparante procedures, ze helpen ondernemers bij hun aanvragen en hebben een preventieve werking. De Kansspelautoriteit heeft zelf ook een belang: hoe meer kennis er van de materie is, des te beter de aanvragen zullen zijn, hoe korter de gemiddelde doorlooptijd en des te efficiënter er gewerkt kan worden.

Zakelijk samenwerkingsverband

Het moeilijkste deel van de Wet Bibob zijn misschien wel de artikelen die bepalen hoe ver een zakelijk samenwerkingsverband, in jargon ‘zaksam’, strekt. Hier werden ook de meeste vragen over gesteld. In dit verband kwamen er tijdens de presentatie allerlei voorbeelden voorbij. Er zijn grofweg drie criteria voor een zakelijk samenwerkingsverband: er moet sprake zijn van een zakelijke relatie, die relatie moet gericht zijn op samenwerking en die relatie moet ook een duurzaam en structureel karakter hebben. Aan de hand van jurisprudentie (rechterlijke uitspraken) maakte de Kansspelautoriteit duidelijk hoe ‘zaksam’ in de praktijk werkt.

Cijfers

Dat de Bibob-toetsen niet voor niets worden uitgevoerd, bewijzen de cijfers. De Kansspelautoriteit voerde sinds 2015 rond de tweehonderd Bibob-toetsen uit. In 2016 leidde één op de vijf (verlengings-)aanvragen voor het mogen exploiteren van speelautomaten niet tot een vergunning. In 2017 leidde één van de drie toetsen tot een negatief resultaat (inclusief de tussentijdse toetsingen). Soms wordt de vergunning niet verstrekt, soms trekt de exploitant de aanvraag tussentijds in.